กฎหมาย ต้นไม้ข้างบ้านรุกล้ำหนึ่งในปัญหาสุดคลาสสิกอย่างหนึ่งในเรื่องกฎหมายเกี่ยวกับบ้าน และมักจะเป็นปัญหาที่กวนใจผู้ที่อยู่อาศัยในบ้านเดี่ยว หรือทาวน์เฮ้าส์/ทาวน์โฮม ก่อให้เกิดการกระทบกระทั่งโดยเฉพาะกับเพื่อนบ้านมาโดยตลอด จากสาเหตุต้นไม้ข้างบ้านที่ชอบแผ่กิ่ง ก้าน ดอก ผล มาก่อให้เกิดความเสียหายในบ้านเรา
ในทางกฎหมาย ต้นไม้ข้างบ้านแล้วจะดำเนินการอย่างไรได้บ้าง ในบทความฉบับนี้ เราจะมาพูดถึงเรื่องนี้กัน
อ่านหัวข้อที่คุณสนใจ
- กฎหมาย ต้นไม้ข้างบ้านรุกล้ำ กรณีกิ่งไม้
- กฎหมาย ต้นไม้ข้างบ้านรุกล้ำ กรณีรากไม้
- ถ้าต้นไม้ข้างบ้านล้ำเข้ามาในบ้าน ผลเป็นอย่างไร
- ดอกหรือผลของต้นไม้ข้างบ้านที่ล้ำเข้ามาในที่เป็นของใคร
- ความเสียหายที่เกิดจากต้นไม้ข้างบ้าน ใครรับผิดชอบ
กฎหมาย ต้นไม้ข้างบ้านรุกล้ำ กรณี "กิ่งไม้"
หากกิ่งไม้จากที่ดินข้างเคียงยื่นล้ำเข้ามา เจ้าของที่ดินไม่ควรตัดทันที แต่ต้องบอกให้ผู้ครอบครองที่ดินข้างเคียงตัดภายในเวลาอันสมควรก่อน หากได้รับแจ้งแล้วแต่ยังไม่ดำเนินการ เจ้าของที่ดินจึงมีสิทธิตัดกิ่งส่วนที่รุกล้ำเข้ามาได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1347
ส่วนกิ่งไม้ที่ตัดตามสิทธิดังกล่าวควรนำออกจากพื้นที่ให้เรียบร้อย และควรตัดเท่าที่จำเป็นโดยคำนึงถึงความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับต้นไม้ด้วย
กฎหมาย ต้นไม้ข้างบ้านรุกล้ำ กรณี "รากไม้"
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1347 เจ้าของที่ดินสามารถตัดรากไม้จากที่ดินข้างเคียงที่รุกล้ำเข้ามาในที่ดินของตนได้
อย่างไรก็ตาม หากเป็นต้นไม้ขนาดใหญ่หรือการตัดรากอาจกระทบต่อความมั่นคงของต้นไม้ ควรแจ้งเพื่อนบ้านและปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านต้นไม้ก่อนดำเนินการ เพื่อลดความเสี่ยงที่ต้นไม้จะเสียหายหรือเกิดอันตรายในภายหลัง
ถ้าเราตัดกิ่งไม้ไปก่อนโดยไม่บอกจะถือเป็นการทำให้เสียทรัพย์หรือไม่
กฎหมาย ต้นไม้ข้างบ้าน ตามคำพิพากษาฎีกาที่ 1846/2500 วินิจฉัยเรื่องนี้ไว้ว่า การที่ไม่บอกกล่าวก่อนตัดนั้นเป็นเพียงการละเว้นไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กฎหมายแพ่งวางไว้ แต่จะเป็นความผิดทางอาญาหรือไม่ต้องพิจารณาเจตนาเป็นเรื่อง ๆ ไป เฉพาะเรื่องนี้พฤติการณ์ไม่พอฟังว่าจำเลยมีเจตนากระทำความผิดอาญา
ปัญหาเพื่อนบ้านแก้อย่างไร
ปัญหาเพื่อนบ้าน ใช้กฎหมายช่วยอะไรได้บ้าง ดูได้ที่นี่
ถ้าต้นไม้ข้างบ้านล้ำเข้ามาในบ้าน ผลเป็นอย่างไร
กรณีสิ่งที่ล้ำเข้ามาในเขตที่ดินของเราไม่ใช่กิ่งไม้ แต่เป็นต้นไม้ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1346 บัญญัติไว้ ดังนี้
“มาตรา 1346 ถ้ามีต้นไม้อยู่บนแนวเขตที่ดิน ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเจ้าของที่ดินทั้งสองข้างเป็นเจ้าของต้นไม้ร่วมกัน ดอกผลเป็นของเจ้าของที่ดินคนละส่วนเสมอกัน และถ้าตัดต้นลงไซร้ ไม้นั้นเป็นของเจ้าของที่ดินคนละส่วนดุจกัน
เจ้าของแต่ละฝ่ายจะต้องการให้ขุดหรือตัดต้นไม้ก็ได้ ค่าใช้จ่ายในการนั้นต้องเสียเท่ากันทั้งสองฝ่าย แต่ถ้าเจ้าของอีกฝ่ายหนึ่งสละสิทธิในต้นไม้ไซร้ ฝ่ายที่ต้องการขุดหรือตัดต้องเสียค่าใช้จ่ายฝ่ายเดียว ถ้าต้นไม้นั้นเป็นหลักเขตและจะหาหลักเขตอื่นไม่เหมาะเหมือน ท่านว่าฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดจะต้องการให้ขุดหรือตัดไม่ได้”
หมายความว่าถ้าต้นไม้ (ซึ่งหมายถึงส่วนลำต้น) อยู่ตรงแนวเขต (โดยที่ไม่ต้องพิจารณาว่าอยู่ตรงกลางหรืออยู่ล้ำไปด้านไหนมากกว่าด้วยนะครับ) ให้ถือเป็นสิทธิของเจ้าของที่ดินทั้งสองฝั่งร่วมกัน ดอกผลเป็นของทั้งสองฝั่งเท่ากัน ถ้าตัดลงมา เนื้อไม้ก็เป็นของสองฝั่งเท่ากันด้วย
ปัญหาว่าถ้าจะตัด ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะตัดได้ไหม โดยปกติแล้ว เจ้าของกรรมสิทธิ์รวมจะใช้สิทธิในทางที่ขัดกับเจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนอื่นไม่ได้ ถ้าว่ากันตามหลักนี้แล้ว จะตัดโดยไม่ได้รับอนุญาตจากอีกฝ่ายหนึ่งก่อนไม่ได้ แต่ถ้าดูข้อความในมาตรา 1346 วรรคสองแล้วพบว่า
กฎหมายห้ามตัดต้นไม้ในกรณีที่ต้นไม้เป็นแนวเขต ซึ่งก็น่าจะตีความได้ว่า ถ้าต้นไม้นั้นไม่ใช่แนวเขตก็น่าจะตัดได้โดยฝ่ายเดียว ต่างไปจากเรื่องกรรมสิทธิ์รวมทั่วไป ไม่อย่างนั้นก็ไม่น่าจะเขียนกฎหมายไว้เช่นนี้ เพราะจะไม่มีความจำเป็นต้องใช้ เนื่องจากไปใช้เรื่องกรรมสิทธิ์รวมได้อยู่แล้ว
เพื่อนบ้านจอดรถขวางหน้าบ้านทำอย่างไร
จอดรถขวางหน้าบ้าน ปัญหากวนใจที่ใช้กฎหมายแก้ได้ ดูได้ที่นี่
ดอกหรือผลของต้นไม้ข้างบ้านที่ล้ำเข้ามาในที่เป็นของใคร
ในเรื่องนี้ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1348 กำหนดไว้อย่างนี้ครับ
“มาตรา 1348 ดอกผลแห่งต้นไม้ที่หล่นตามธรรมดาลงในที่ดินติดต่อแปลงใด ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นดอกผลของที่ดินแปลงนั้น”
ตามปกติแล้ว ดอกผลของต้นไม้ต้นใด ก็ต้องตกเป็นของเจ้าของต้นไม้นั้น แต่เฉพาะกรณีที่ดอกผลตกลงในที่บุคคลอื่นเช่นนี้ กฎหมายให้สันนิษฐานว่าเป็นของเจ้าของที่ดิน คำว่า "สันนิษฐาน" นี้ หมายความว่าไม่ใช่เรื่องเด็ดขาด แต่คู่ความอาจนำสืบต่อศาลได้ว่าเป็นอย่างอื่น เช่น
เจ้าของต้นไม้อาจนำหลักฐานมาแสดงว่าดอกผลที่หล่นลงในที่ดินข้างเคียงเป็นของตนก็ได้ ที่กฎหมายกำหนดข้อสันนิษฐานไว้อย่างนี้ก็เพราะเพื่อป้องกันการโต้เถียงกันระหว่างเจ้าของที่ดินข้างเคียงกันหากปลูกต้นไม้ชนิดเดียวกัน
ความเสียหายที่เกิดจากต้นไม้ข้างบ้าน ใครรับผิดชอบ
เรื่องนี้ก็ว่ากันตามหลักทั่วไปครับ ทรัพย์สินของใครทำให้เกิดความเสียหายแก่บุคคลอื่น เจ้าของต้องรับผิดชอบ
ถ้าข้างบ้านอ้างว่าเป็นต้นไม้ที่ตนไม่ได้ปลูก ขึ้นเองตามธรรมชาติไม่ต้องรับผิดชอบ ผลเป็นอย่างไร
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 145 กำหนดว่าไม้ยืนต้นถือเป็นส่วนควบกับที่ดิน และมาตรา 144 กำหนดว่าเจ้าของทรัพย์ย่อมมีกรรมสิทธิ์ในส่วนควบของทรัพย์ ซึ่งหมายความว่า เจ้าของที่ดินถือเป็นเจ้าของต้นไม้ด้วย ถึงแม้จะไม่ได้ตั้งใจปลูกก็ตาม ก็ต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นด้วย
รวมกฎหมายอสังหาฯ
รวมกฎหมายอสังหาริมทรัพย์ ซื้อ-ขาย-เช่า ที่คุณควรรู้
สรุปต้นไม้ข้างบ้านรุกล้ำ แบบไหนจัดการอย่างไร
| ปัญหา | จัดการอย่างไร |
|---|---|
| รากไม้รุกเข้าที่ดิน | เจ้าของที่ดินสามารถตัดรากส่วนที่รุกล้ำเข้ามาได้ |
| กิ่งไม้รุกเข้าที่ดิน | แจ้งผู้ครอบครองที่ดินข้างเคียงให้ตัดภายในเวลาอันสมควรก่อน หากไม่ตัดจึงดำเนินการตัดส่วนที่ล้ำได้ |
| ต้นไม้อยู่บนแนวเขต | โดยหลักสันนิษฐานว่าเจ้าของที่ดินทั้งสองฝ่ายเป็นเจ้าของร่วมกัน |
| ผลไม้หล่นเข้าที่ดิน | หากหล่นตามธรรมชาติ กฎหมายให้สันนิษฐานว่าเป็นดอกผลของที่ดินที่ผลนั้นตกลงมา |
| ต้นไม้ทำบ้านเสียหาย | เก็บหลักฐานความเสียหายและพิจารณาความรับผิดตามข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี |
เรื่องข้างต้นเขียนโดย ปกรณ์ อุ่นหิรัญสกุล กรรมการผู้จัดการ บริษัท ลอว์ แอนด์ เอควิตี้ จำกัด และเพิ่มเติมเนื้อหาบางส่วนโดยทีมงาน DDproperty หากมีข้อสงสัยหรือต้องการสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม สามารถติดต่อได้ที่ pakorn@lawandequity.co
ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: ข้อมูลนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น DDproperty by PropertyGuru ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของบริษัท ออลพร็อพเพอร์ตี้ มีเดีย จำกัด ไม่สามารถรับรองหรือรับประกันเกี่ยวกับข้อมูล รวมทั้งไม่สามารถรับรองหรือรับประกันใด ๆ เกี่ยวกับความเหมาะสม สำหรับวัตถุประสงค์เฉพาะใด ๆ ของข้อมูล ตามขอบเขตสูงสุดที่กฎหมายอนุญาต แม้ว่าเราได้พยายามอย่างเต็มที่ เพื่อให้แน่ใจว่าข้อมูลที่ให้ไว้ในบทความนี้ถูกต้อง เชื่อถือได้ และครบถ้วน ณ เวลาที่เขียน แต่ข้อมูลที่ให้ไว้ในบทความนี้ไม่ควรนำไปใช้ในการตัดสินใจทางการเงิน, การลงทุนอสังหาริมทรัพย์ หรือทางกฎหมายทันที ผู้อ่านไม่ควรใช้ข้อมูลในบทความ แทนคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญที่ผ่านการฝึกอบรมซึ่งสามารถพิจารณาข้อเท็จจริงและสถานการณ์ส่วนตัวของคุณได้ ทั้งนี้ เราไม่สามารถรับผิดชอบใด ๆ หากคุณเลือกที่จะนำข้อมูลไปใช้เพื่อประกอบการตัดสินใจ