ปลาคราฟ กับ 5 เรื่องน่ารู้ สายพันธุ์ไหนดี และวิธีเลี้ยงในบ้าน

ปลาคราฟ ปลาคาร์ฟ หรือปลาคาร์ป เป็นพันธุ์ปลาสวยงามยอดนิยม ที่หลายคนนิยมเลี้ยงไว้เป็นสัตว์เลี้ยง ไม่เพียงช่วยเพิ่มความสวยงามให้บ้าน แต่ยังทำให้บ้านดูมีชีวิตชีวาขึ้น เพราะบริเวณที่เลี้ยงปลาคราฟนั้นได้กลายเป็นมุมโปรดที่หลายคนเอาไว้พักผ่อนหย่อนใจ และตามความเชื่อของชาวจีน ปลาคราฟยังเป็นเครื่องหมายของสิ่งมงคล ช่วยเสริมโชคลาภได้ด้วย

ใครที่กำลังสนใจเลี้ยงปลาคราฟ การวางแผนก่อนที่จะเริ่มต้นเลี้ยงปลาคราฟเป็นสิ่งสำคัญ มาดูกันว่ามือใหม่ที่สนใจเลี้ยงปลาคราฟ เริ่มต้นเลี้ยงปลาคราฟควรเตรียมตัวอย่างไรบ้าง

ปลาคราฟ หรือปลาคาร์ฟ (Koi) คือปลาไนที่ได้รับการคัดเลือกและพัฒนาสายพันธุ์ให้มีสีสันและลวดลายสวยงาม จนกลายเป็นปลาสวยงามที่ได้รับความนิยมทั่วโลก โดยปลาคาร์ฟสายพันธุ์สวยงามที่รู้จักกันในชื่อ Nishikigoi มีต้นกำเนิดจากประเทศญี่ปุ่น โดยเฉพาะพื้นที่จังหวัดนีงาตะ

การเลือกซื้อไม่ควรซื้อปลาคราฟที่โตแล้วมาเลี้ยง และไม่ควรนำปลาชนิดอื่นมาเลี้ยงรวมกับปลาคราฟเพราะอาจเป็นพาหะของโรคต่าง ๆ ให้กับปลาคราฟที่เรานำมาเลี้ยงได้ โดยให้ความสำคัญกับ สุขภาพปลา, แหล่งซื้อ และการกักโรค

ควรกักปลาใหม่แยกจากปลาที่มีอยู่ประมาณ 4-6 สัปดาห์ ก่อนนำเข้าบ่อหลัก เพื่อลดความเสี่ยงการนำโรคเข้าสู่ระบบ

ปลาคราฟมีหลากหลายสายพันธุ์ที่คนนิยมนำมาเลี้ยง เช่น

– พันธุ์โคฮากุ (Kohaku) เป็นปลาคราฟที่มีสีขาวและสีแดง และคนนิยมเลี้ยงมากที่สุด

– พันธุ์ไทโชซันโชกุ (Taisho Sanshoku/Taisho Sanke) เป็นปลาคราฟที่มีสีขาว สีแดง และสีดำสนิท (ดำถ่าน) โดยสีดำจะไม่อยู่บริเวณหัวและสีแดงจะไม่อยู่บนครีบหาง

– พันธุ์โชวา ซันโชกุ/ซันเก้ (Showa Sanshoku/Showa Sanke) ลำตัวมีสีขาว สีแดงและสีดำเชื่อมเป็นตัววาย

– พันธุ์อุจึริโมโนะ (Utsurimono) ลำตัวเป็นสีพื้นและมีสีดำพาดผ่าน

– พันธุ์เบคโกะ (Bekko) ลำตัวสีพื้นและมีจุดดำแต้ม

– พันธุ์อาซากิ ชูซุย (Asagi Shusui) ปลาคราฟที่มีเกล็ดสีออกฟ้า

– พันธุ์โกโระโมะ (Koromo) เป็นปลาคราฟที่มีเกล็ดสีน้ำเงินกระจายอยู่รวมกับสีพื้นอื่น

– พันธุ์โอกอน (Ogon) เป็นปลาคราฟไม่มีลวดลายและสะท้อนแสงเลื่อม

– พันธุ์ฮิการิ โมโย (Hikari Moyo) มีสีมากกว่า 1 สี และเป็นสีที่แวววาว

นอกจากนี้ยังมีพันธุ์ฮิการิ อุจิริ (Hikari Utsuri), พันธุ์คินกินริน (Kinginrin), พันธุ์ตันโจ (Tancho) เป็นต้น

– วัสดุที่เหมาะสำหรับสร้างบ่อปลาคราฟ วัสดุที่เหมาะสำหรับนำมาสร้างบ่อปลาคราฟคือปูนซีเมนต์ เนื่องจากปูนซีเมนต์สามารถแปลงสภาพให้บ่อปลาคราฟมีความคล้ายคลึงกับบ่อน้ำธรรมชาติได้เร็ว และตะไคร่น้ำที่เป็นทั้งอาหารของปลาคราฟและตัวช่วยดูดสิ่งสกปรกหรือแอมโมเนียในน้ำสามารถเจริญเติบโตได้ดีในบ่อปูนด้วย

– น้ำที่ใช้เลี้ยงปลาคราฟ น้ำเป็นปัจจัยสำคัญในการเลี้ยงปลาคราฟ ซึ่งปลาคราฟจะชอบอยู่ในน้ำที่มีสภาพเป็นกลาง ดังนั้นน้ำประปาจึงตอบโจทย์สำหรับการเลี้ยงปลาคราฟมากที่สุด

หากใช้น้ำประปา ควรปรับสภาพน้ำด้วยผลิตภัณฑ์กำจัดคลอรีนและคลอรามีนที่เหมาะสำหรับปลาก่อนนำมาใช้ และควรตรวจสอบคุณภาพน้ำก่อนปล่อยปลาลงบ่อ

นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงการใช้น้ำฝนและน้ำคลองในการเลี้ยงปลาคราฟ เพราะเสี่ยงต่อการทำให้ปลาคราฟติดเชื้อ อีกทั้งน้ำฝนยังทำลายสีสันบนลำตัวของปลาคราฟอีกด้วย

– สถานที่ที่เหมาะในทำบ่อปลาคราฟ บ่อปลาคราฟควรมีร่มเงาและความร่มรื่น บ่อปลาคราฟสามารถสร้างได้ทั้งกลางแจ้งและบริเวณกึ่งร่ม โดยควรมีพื้นที่ให้ร่มเงาและหลีกเลี่ยงการได้รับแสงแดดจัดตลอดทั้งวัน เพราะอุณหภูมิน้ำที่สูงขึ้นอาจส่งผลต่อคุณภาพน้ำและระดับออกซิเจนในบ่อ

คุณภาพน้ำมีผลโดยตรงต่อสุขภาพปลา และการมีแอมโมเนียหรือไนไตรต์แม้ในระดับที่ตรวจพบก็สร้างความเครียดให้ปลาได้

ควรใช้อาหารเม็ดสูตรสำหรับปลาคราฟเป็นอาหารหลัก โดยเลือกให้เหมาะกับขนาดปลาและอุณหภูมิน้ำ และให้ในปริมาณที่ปลากินหมดภายในไม่กี่นาที เพื่อป้องกันอาหารเหลือสะสมและทำให้น้ำเสีย อาหารที่แนะนำได้แก่

– อาหารสำเร็จรูปสำหรับปลาคราฟ อาหารสำเร็จรูปที่ผสมสาหร่ายสไปรูลิน่าเพื่อเร่งสีสันให้สวยงาม

– เนื้อสัตว์ เช่น เนื้อปลาป่น, กุ้งบด, เนื้อหอย, ปู, หมึก, แมลง, ลูกน้ำ และหนอนแดง

– พืชผักต่าง ๆ เช่น ข้าวสาลี, รำ, ผักกาด, ข้าวโพด, สาหร่าย, ตะไคร่น้ำ, แหน และถั่วเหลือง

ตามความเชื่อการเลี้ยงปลาคราฟไว้ในบ้านจะช่วยเสริมฮวงจุ้ยทางด้านการเงินและการงาน

ตามความเชื่อเรื่องฮวงจุ้ย นิยมเลี้ยงปลาคราฟเพื่อสื่อถึงความมั่งคั่ง ความสำเร็จ และความอุดมสมบูรณ์ โดยบางความเชื่อนิยมเลี้ยงจำนวน 8 หรือ 9 ตัว ซึ่งเชื่อมโยงกับความหมายด้านโชคลาภและความมั่งคั่ง

อย่างไรก็ตาม จำนวนปลาและตำแหน่งของบ่ออาจแตกต่างกันไปตามแต่ละสำนัก

1. บ่อปลาคราฟควรมีขนาดและความลึกเพียงพอสำหรับการเจริญเติบโตของปลา โดยควรมีความลึกอย่างน้อยประมาณ 90 เซนติเมตร และควรออกแบบขนาดบ่อโดยคำนึงถึงจำนวนและขนาดตัวของปลาคราฟเมื่อโตเต็มวัย

2. วางระบบกรองน้ำเริ่มจากการสร้างบ่อกรองน้ำ โดยบ่อกรองน้ำควรมีขนาด 1 ใน 3 ของบ่อปลาคราฟ มีความลึกกว่าตัวบ่อปลาคราฟเพื่อให้น้ำไหลไปบ่อกรองได้ง่าย

3. วางระบบกรองน้ำในส่วนของท่อน้ำและเครื่องปั๊มน้ำ โดยมีท่อน้ำจากสะดือบ่อไปยังบ่อกรองน้ำ ปั๊มน้ำ ท่อน้ำทิ้งและท่อน้ำกลับไปยังบ่อปลาคราฟ ติดตั้งหัวพ่นอากาศ วาล์ว และน้ำพุหรือน้ำตกเพื่อเพิ่มออกซิเจนให้ปลาคราฟ และแรงดันน้ำจะช่วยให้สิ่งปฏิกูลในบ่อไหลไปรวมกันบริเวณสะดือบ่อ

4. วางระบบท่อน้ำล้นตามระดับความสูงของน้ำในบ่อปลาคราฟที่ต้องการเพื่อควบคุมระดับน้ำในบ่อปลาคราฟ โดยน้ำที่ล้นออกมาจะไหลเวียนไปยังท่อระบายน้ำตามระบบกรองน้ำที่วางไว้

5. ก่อนนำปลาลงบ่อ ควรเดินระบบกรองและเตรียมระบบชีวภาพให้พร้อม เพื่อให้แบคทีเรียที่ช่วยเปลี่ยนแอมโมเนียและไนไตรต์สามารถตั้งตัวได้ โดยควรตรวจคุณภาพน้ำและให้ค่าแอมโมเนียและไนไตรต์อยู่ในระดับ 0 ppm ก่อนปล่อยปลา

ทั้งนี้ ปลาคราฟสามารถเติบโตได้ขนาดใหญ่เมื่อได้รับอาหารและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ดังนั้นก่อนสร้างบ่อควรวางแผนจากขนาดตัวปลาในอนาคต ไม่ใช่พิจารณาจากขนาดปลาในวันที่ซื้อเพียงอย่างเดียว

1. ใส่ออกซิเจนในบ่อให้พอเหมาะกับจำนวนปลา และไม่เลี้ยงปลาคราฟในบ่อจำนวนมากเกินไป อัตราส่วนของจำนวนปลาควรเหมาะสมกับความกว้างของบ่อ

2. ในการล้างบ่อปลาคราฟควรเน้นการล้างทำความสะอาดบ่อกรองแทนการล้างบ่อโดยตรง เพราะอาจทำให้ปลาช็อกน้ำที่เปลี่ยนใหม่ได้

โดยวิธีการคือบล็อกน้ำระหว่างบ่อเลี้ยงปลาคราฟกับบ่อกรอง ดูดน้ำในบ่อกรองทิ้งแล้วน้ำน้ำในบ่อเลี้ยงมาทำความสะอาดบ่อกรองแทนการใช้น้ำประปาโดยตรงเพื่อป้องกันคลอรีน

3. ในขั้นตอนของการดูดน้ำออกจากบ่อและกำจัดสิ่งปฏิกูลอาจเหลือตะไคร่น้ำไว้เพราะเป็นแหล่งอาหารของปลาคราฟและสามารถช่วยดูดสิ่งสกปรกหรือแอมโมเนียในน้ำ

4. ใส่จุลินทรีย์ปรับสภาพน้ำทุกครั้งหลังเปลี่ยนน้ำในบ่อปลาคราฟและบ่อกรอง

5. ดูดล้างตะกอนออกจากบ่อกรองบ่อย ๆ และให้อาหารพอเหมาะกับจำนวนปลา ไม่ให้อาหารปลามากเกินไปจนเหลือเพราะจะทำให้น้ำในบ่อปลาคราฟเสียได้

สำหรับคนที่กำลังวางแผนเลี้ยงปลาคราฟนอกจากการเตรียมตัวก่อนเลี้ยงปลาคราฟแล้ว อย่าลืมดูแลเอาใจใส่สิ่งแวดล้อมและบ่อปลาอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้ปลาคราฟมีสุขภาพที่ดีและอายุยืนอยู่คู่บ้านอย่างยาวนาน