ประวัติความเป็นมาของย่าน

หัวลำโพง เป็นหนึ่งในย่านที่มีเรื่องราวความเป็นมาที่ยาวนานแห่งหนึ่งของกรุงเทพฯ ซึ่งในอดีตพื้นที่ของย่านหัวลำโพง ไม่ได้เฉพาะเจาะจงเพียงพื้นที่ภายในสถานีรถไฟกรุงเทพฯ หรือสถานีรถไฟหัวลำโพงเท่านั้น แต่ย่านหัวลำโพงมีพื้นที่ที่ใหญ่มาก ถ้านับจากตัวสถานีรถไฟหัวลำโพงในปัจจุบัน ก็กินบริเวณรอบด้านไปอีกพอสมควร มีชุมชนดั้งเดิมอยู่อาศัย มีวัดหัวลำโพง ที่สันนิษฐานกันว่าสร้างตั้งแต่ช่วงรัตนโกสินทร์ตอนต้น

ตามหนังสือประวัติศาสตร์หลายฉบับ ระบุว่า ย่านหัวลำโพง เคยเป็นทุ่งเลี้ยงวัว และมีต้นไม้ชนิดหนึ่งคือ ต้นลำโพง ขึ้นจำนวนมาก จึงเรียกย่านนี้กันว่า ทุ่งวัวลำพอง เช่นเดียวกับชื่อวัดหัวลำโพง ที่เรียกกันว่า วัดวัวลำพอง แล้วก็เรียกกันผิดเพี้ยนจนมาเป็น “หัวลำโพง”

หลังจากที่เมืองเริ่มเจริญเติบโต รับอิทธิพลจากชนชาติตะวันตกเข้ามามากขึ้น ในปี 2453 (สมัยรัชกาลที่ 5) เริ่มมีการก่อสร้างสถานีรถไฟกรุงเทพ หรือสถานีรถไฟหัวลำโพง ซึ่งเป็นสถานีรถไฟหลักของประเทศไทย และเป็นสถานีที่เก่าแก่ที่สุดขึ้น

สถานีรถไฟหัวลำโพง สร้างเสร็จพร้อมใช้งานในปี 2459 (สมัยรัชกาลที่ 6) โดยในช่วงแรกเริ่ม ไม่เพียงแต่ขนส่งมวลชนเท่านั้น แต่ยังเป็นศูนย์กลางของการส่งสินค้าที่สำคัญ มีสินค้าจากทุกภูมิภาคของประเทศไทยส่งมายังสถานีหัวลำโพง ก่อนจะกระจายไปขายยังพื้นที่ต่าง ๆ ในกรุงเทพฯ

จนในปี 2503 ภาครัฐจึงตัดสินใจย้ายส่วนของการขนส่งสินค้าไปยังพื้นที่อื่น และปรับปรุงให้สถานีหัวลำโพงให้บริการเฉพาะขนส่งมวลชนเพียงอย่างเดียว

ภาพหัวลำโพงในอดีต ยังไม่มีนาฬิกา และโดมหลบภัยด้านหน้า

ภาพหัวลำโพงในอดีต ยังไม่มีนาฬิกา และโดมหลบภัยด้านหน้า via: https://livingasean.com

ตลอดระยะเวลากว่า 50 ปีที่สถานีรถไฟหัวลำโพง ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการขนส่งสินค้า นอกจากจะทำให้ชุมชนดั้งเดิมขยายตัวแล้ว ยังสร้างแหล่งการค้าขายแห่งใหม่ ๆ และทำให้เกิดชุมชนย่อยใกล้เคียงกับสถานีหัวลำโพงอีกจำนวนมากด้วย

โดยชุมชนใหม่ ๆ ที่อยู่บริเวณนี้ส่วนใหญ่เป็นคนไทยเชื้อสายจีนที่เติบโตจากการทำการค้าจากสินค้าที่ขนส่งมาทางสถานีหัวลำโพง และกลุ่มคนที่ขยายตัวมาจากทางฝั่งเยาวราช

แม้ว่าหลังจากปี 2503 สถานีหัวลำโพงจะไม่ได้เป็นศูนย์กลางการขนส่งสินค้าแล้ว แต่ยังมีส่วนของการขนส่งมวลชนที่ถือว่าสำคัญไม่แพ้กัน รวมถึงชุมชนที่เข้ามาตั้งรกรากในพื้นที่ใกล้เคียง ต่างก็มีแนวทางในการทำการค้า สร้างจุดเด่นในพื้นที่ของตัวเอง

โดยที่ดินรอบสถานีหัวลำโพงและพื้นที่ใกล้เคียงส่วนใหญ่เป็นที่ดินของหน่วยงานภาครัฐ เช่น การรถไฟแห่งประเทศไทย ที่ดินของสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ ที่ดินของสำนักงานจัดการทรัพย์สินจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ลักษณะการอยู่อาศัยจึงเป็นแบบสิทธิการเช่า

มีเพียงพื้นที่บางส่วนที่เป็นของประชาชนทั่วไปที่สามารถซื้อขายได้แบบมีกรรมสิทธิ์ได้ ที่อยู่อาศัยที่เป็นตึกแถวส่วนใหญ่จึงเป็นที่อยู่อาศัยในรูปแบบสิทธิการเช่า กลายเป็นเมืองที่เติบโตตามกาลเวลา พื้นที่ใกล้เคียงของย่านหัวลำโพงก็เติบโตไปมากเช่นกัน

 

ย่านหัวลำโพงในปัจจุบัน

ย่านหัวลำโพง เติบโตขึ้นอย่างมากจากเดิมที่เป็นศูนย์กลางการเดินทางโดยรถไฟ เนื่องจากปัจจุบันรถไฟฟ้า MRT สายสีน้ำเงิน เปิดให้บริการครบแล้ว เชื่อมต่อรถไฟฟ้าใต้ดิน MRT เดิมคือ บางซื่อ-หัวลำโพง เข้ากับส่วนต่อขยาย หัวลำโพง-หลักสอง และบางซื่อ-ท่าพระ เป็นวงแหวน

เชื่อมต่อระหว่างศูนย์กลางเมืองแห่งใหม่บริเวณสีลม สาทร สุขุมวิทกับสถานีรถไฟเก่าแก่แห่งนี้ และในยุคที่การท่องเที่ยวเติบโต โดยเฉพาะการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เที่ยวเมืองเก่า กรุงเทพฯ เป็นปลายทางที่น่าสนใจของนักท่องเที่ยว

บรรยากาศย่าน หัวลำโพง ในปัจจุบัน

ย่านหัวลำโพงจึงเปรียบเสมือนประตูเมืองเก่าที่จะเข้าไปสู่พื้นที่วัฒนธรรมเก่าแก่ เช่น ย่านเยาวราช ย่านพระราชวัง ย่านเกาะรัตนโกสินทร์ เป็นจุดเชื่อมต่อจากรถไฟฟ้าใต้ดินไปยังพื้นที่เมืองเก่าเหล่านี้

นอกจากนี้ ในพื้นที่ใกล้เคียงยังมีวัดหัวลำโพง วัดเก่าแก่ที่นอกจากจะมีจำนวนคนไทยให้ความศรัทธาเพิ่มขึ้นแล้ว ยังมีชาวต่างชาติจำนวนมากให้ความศรัทธาวัดลำโพงด้วย โดยในแต่ละปีมีนักเดินทางจำนวนมหาศาลจากทั่วโลกมาทำบุญและบริจาคโรงศพให้กับผู้เสียชีวิตไร้ญาติ ซึ่งถือว่าเป็นส่วนหนึ่งที่ในการดึงคนเข้าสู่พื้นที่

การพัฒนาในย่านหัวลำโพง ที่ดินที่เปลี่ยนมือซื้อขายกรรมสิทธิ์ได้ เริ่มถูกเปลี่ยนแปลงรูปแบบจากอาคารพาณิชย์เก่าเป็นคอนโดมิเนียม ส่วนที่ดินของหน่วยงานภาครัฐ มีแนวโน้มว่าแต่ละหน่วยงานจะนำที่ดินบริเวณติดถนนพระราม 4 ที่ประชาชนหมดสัญญาเช่าแล้วมาปรับปรุงให้เป็นโครงการที่สอดคล้องกับยุคสมัย พร้อมกับจัดโซนให้กับร้านรวงเก่าแก่ชื่อดัง โยกย้ายไปค้าขายในบริเวณที่ถูกจัดไว้ให้ใหม่

 

อนาคตของย่านหัวลำโพง

การรถไฟแห่งประเทศไทย หรือ รฟท. เตรียมปิดสถานีหัวลำโพงทันที เมื่อรถไฟฟ้าสายสีแดงเปิดให้บริการเชิงพาณิชย์ในเดือนพฤศจิกายน 2564 แล้ว ซึ่งจะทำให้ไม่มีรถไฟวิ่งเข้าเมืองสามารถแก้ปัญหาจราจรภายในเมืองได้ ปิดตำนาน 105 ปีของสถานีหัวลำโพง โดยสถานีกลางบางซื่อจะเป็นสถานีกลางในการให้บริการระบบรางของ รฟท.

สำหรับเส้นทางการเดินรถไฟทางไกล จะมีการบูรณาการบริหารการเดินรถไฟใหม่ เช่น

– รถไฟสายใต้ จะวิ่งเข้ามาถึงสถานีบางบำหรุ จากนั้นให้ผู้โดยสารต่อรถไฟสายสีแดงอ่อน หมอชิต-ตลิ่งชัน เข้ามาที่สถานีบางซื่อ

– รถไฟสายเหนือและสายตะวันออกเฉียงเหนือจะบริหารรูปแบบการเดินรถเหมือนกัน อาจจะหยุดที่สถานีเชียงราก โดยรถไฟที่สามารถวิ่งบนโครงสร้างสีแดงซึ่งเป็นทางรถไฟยกระดับได้จะสามารถเข้าสถานีบางซื่อได้ เพราะจะไม่ให้วิ่งทางรถไฟด้านล่างอีกแล้ว ส่วนขบวนใดที่ยังวิ่งเข้ามาไม่ได้ก็ให้หยุดที่สถานีรอบนอกก่อน และให้ผู้โดยสารต่อสายสีแดงเข้ม บางซื่อ-รังสิต เข้ามา

นอกจากนี้ รฟท.จะต้องจัดทำระบบตั๋วโดยสาร และกำหนดอัตราค่าโดยสารเพื่อให้ผู้โดยสารใช้โดยสารได้อย่างต่อเนื่องได้โดยไม่ยุ่งยากตั้งแต่ต้นทางมา และไม่มีค่าแรกเข้ากรณีที่ต้องเดินทางจากรถไฟทางไกลเข้าสู่ระบบรถไฟสายสีแดง

อย่างไรก็ตาม แผนเดิมของการปิดสถานีหัวลำโพง คือจะทำพื้นที่บางส่วนเป็นพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ของประชาชนด้านประวัติศาสตร์ของการรถไฟ ซึ่งปัจจุบันยังไม่มีรายละเอียดเกี่ยวกับประเด็นนี้ว่าจะยังคงแผนเดิมต่อไปหรือไม่

 

สามารถค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับดัชนีราคาที่อยู่อาศัยในกรุงเทพฯ ได้ที่ DDproperty Thailand Property Market Index

 

Get the Guru View

หัวลำโพง อาจกลายเป็นอดีตในอนาคตอันใกล้นี้

จากพื้นที่เก่าแก่ที่เคยเป็นศูนย์กลางการขนส่งมวลชนไปยังทั่วประเทศไทยมากว่า 100 ปี จะเปลี่ยนหน้าที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์แห่งใหม่เพิ่มเติม เดินทางสะดวกสบายด้วยรถไฟฟ้า MRT สายสีน้ำเงินที่เปิดให้บริการเต็มรูปแบบแล้ว 

ถือเป็นโอกาสที่จะดึงดูดการลงทุนใหม่ ๆ ได้ เช่น โรงแรม โฮสเทล ฯลฯ สร้างการค้ารูปแบบใหม่ นักท่องเที่ยวสามารถที่จะแวะสถานีหัวลำโพง เพื่อเรียนรู้เรื่องราวในอดีต ก่อนที่จะเข้าสู่เมืองเก่า ซึ่งสามารถปั้นให้เส้นทางนี้ตั้งแต่หัวลำโพง เยาวราช พระราชวัง เกาะรัตนโกสินทร์ เป็นเส้นทางท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ได้

ขณะที่หากมองภาพรวมของพระราม 4 ทั้งเส้นทางที่จะมีโครงการของภาคเอกชนใหม่ ๆ เกิดขึ้นจำนวนมาก ย่านหัวลำโพง จะเป็นจุดเริ่มต้นแรกของถนนสายนี้ และเป็นหนึ่งในบันทึกหน้าใหม่บนถนนพระราม 4

ส่วนโครงการที่อยู่อาศัย ปัจจุบันตลาดคอนโดย่านหัวลำโพงมีไม่มาก เพราะที่ดินซื้อขายได้หายากมาก ถ้าจะมีคอนโดมิเนียมในพื้นที่ใกล้เคียง จะเป็นคอนโดในสามย่าน สี่พระยา หรือบางพื้นที่ในเยาวราช แต่อนาคตอาจจะได้เห็นตลาดคอนโดในหัวลำโพงมากขึ้น แต่จะเป็นคอนโดในรูปแบบขายแบบสิทธิการเช่า

 

เจาะลึกทุกทำเลในกรุงเทพฯ ที่น่าสนใจ และหากคุณกำลังค้นหาบ้าน-คอนโดฯ ที่ใช่ สามารถเลือกชมรีวิวโครงการใหม่ ก่อนตัดสินใจซื้อบ้าน คอนโดฯ ทาวน์เฮ้าส์ ที่ตรงกับความต้องการของคุณ