ตั้งศาลพระภูมิ 6 ขั้นตอน ตั้งตรงไหน หันทิศไหนดี ต้องเตรียมอะไรบ้าง

DDproperty Editorial Team
ตั้งศาลพระภูมิ 6 ขั้นตอน ตั้งตรงไหน หันทิศไหนดี ต้องเตรียมอะไรบ้าง
การตั้งศาลพระภูมิเป็นความเชื่อและธรรมเนียมที่พบในบ้านเรือนไทย โดยมีรายละเอียดตั้งแต่การเลือกตำแหน่ง ทิศทาง องค์ประกอบของศาล ไปจนถึงฤกษ์ในการประกอบพิธี ซึ่งแนวปฏิบัติอาจแตกต่างกันตามตำราและผู้ประกอบพิธี
อ่านหัวข้อที่คุณสนใจได้เร็วขึ้น

ขั้นตอนการตั้งศาลพระภูมิ

1. การเลือกศาลพระภูมิ

ลักษณะของศาลพระภูมิ คือ มีเสาเพียงต้นเดียว โดยไม่มีกฎเกณฑ์ตายตัวในการเลือกขนาด สี และความสูง ขึ้นอยู่กับความพึงพอใจและงบประมาณของเจ้าของบ้าน ตามตำราแล้ว ระดับชานชาลาของศาลพระภูมิควรอยู่เหนือระดับปากของเจ้าของบ้าน แต่บางตำราก็ว่า ควรอยู่เหนือระดับคิ้วของเจ้าของบ้าน
ส่วนสีนั้น ตามความเชื่อบางตำรา อาจหลีกเลี่ยงสีฟ้า สีน้ำเงิน หรือสีดำ เนื่องจากเชื่อมโยงสีดังกล่าวกับธาตุน้ำ ขณะที่ศาลพระภูมิถูกเชื่อมโยงกับธาตุไฟ อย่างไรก็ตาม แนวทางเรื่องสีอาจแตกต่างกันไปตามตำราและผู้ประกอบพิธี
องค์ประกอบในการตั้งศาลพระภูมิ

2. องค์ประกอบของศาลพระภูมิ

การตั้งศาลพระภูมิต้องเตรียมอะไรบ้าง หัวใจสำคัญของการตั้งศาลพระภูมิ คือ องค์ประกอบของศาลพระภูมิ ซึ่งมีดังนี้
เจว็ดศาลพระภูมิ
เจว็ดศาลพระภูมิ คือ แผ่นไม้รูปร่างคล้ายใบเสมาหรือแกะสลักเป็นรูปเทวดาถือพระขรรค์ โดยเมื่อทำพิธีปลุกเสกแล้ว จะเรียกว่า พระภูมิ ซึ่งเป็นประธานของศาลพระภูมิ
บริวารของพระภูมิ
  • ตุ๊กตาชาย-หญิง อย่างละ 1 คู่
  • ตุ๊กตาช้างม้า อย่างละ 1 คู่
  • ละครยก 2 โรง หรือละครรำ
เครื่องประดับตกแต่งศาลพระภูมิ
เครื่องประดับตกแต่งจำนวน
ผ้าผูกเจว็ด1 ผืน
แจกัน1 คู่
เชิงเทียน1 คู่
กระถางธูป1 ใบ
ฉัตรเงิน-ฉัตรทอง2 คู่
ผ้าแพร 3 สีสำหรับพันศาล1 ชุด
ผ้าขาว1 ผืน
ทองคำเปลว1 ชุด
แป้งเจิม1 ถ้วย

3. สถานที่ตั้งศาลพระภูมิ

– ตั้งศาลพระภูมิบนพื้นดิน โดยห้ามตั้งศาลบนพื้นเดียวกันกับตัวบ้าน แต่หากไม่มีบริเวณพื้นดินจริง ๆ ให้ตั้งศาลพระภูมิที่ชั้นดาดฟ้าได้ ซึ่งโดยรวมพื้นต้องมั่นคง มีพื้นที่ประกอบพิธีและสักการะ เข้าถึงเพื่อทำความสะอาดได้ง่าย ไม่กีดขวางทางเดินหรือรถ และพิจารณาความปลอดภัยของธูปเทียน
– ควรยกพื้นให้พื้นที่ตั้งศาลพระภูมิสูงขึ้นจากพื้นดินประมาณ 1 คืบ
– ตั้งศาลพระภูมิให้ห่างจากตัวบ้าน โดยไม่ให้เงาของตัวบ้านทอดลงมาทับศาลพระภูมิได้
– ห้ามหันหน้าศาลพระภูมิเข้าไปทางตัวบ้าน ห้องน้ำ และประตูของตัวบ้าน
– ให้มีระยะห่างจากที่ตั้งศาลพระภูมิกับกำแพงบ้านอย่างน้อย 1 เมตร
ฮวงจุ้ยบ้านที่ดีเป็นอย่างไร

ฮวงจุ้ยบ้านที่ดีเป็นอย่างไร

4. ตั้งศาลพระภูมิทิศไหนดี

ตามความเชื่อโดยทั่วไป ศาลพระภูมิควรหันหน้าไปทางทิศดังนี้
– ทิศที่ดีเป็นอันดับ 1 คือ ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ
– ทิศที่ดีเป็นอันดับ 2 คือ ทิศตะวันออก
– ทิศที่ดีเป็นอันดับ 3 คือ ทิศตะวันออกเฉียงใต้
– ตามความเชื่อบางตำรา นิยมหลีกเลี่ยงการหันหน้าศาลไปทางทิศตะวันตกและทิศใต้
หลังจากที่ได้ทิศทางแล้ว ต้องพูนดินบริเวณที่ตั้งศาลพระภูมิให้สูงจากพื้นประมาณ 1 คืบ จากนั้นให้ใช้มือเกลี่ยดินแล้วทุบให้แน่น ทั้งนี้ห้ามใช้เท้าโดยเด็ดขาด และเนื่องจากเป็นพื้นที่สำหรับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ จึงต้องขับไล่สิ่งชั่วร้ายก่อน
โดยให้นำน้ำมนต์ธรณีสาร (น้ำที่พระสงฆ์ทำพิธีสวดพระพุทธมนต์โดยใส่ใบไม้ต้นธรณีสารลงในน้ำ) มาประพรมบริเวณที่ตั้งศาลพระภูมิ
ทิศอะไรเหมาะเป็นห้องอะไร

ทิศอะไรเหมาะเป็นห้องอะไร

5. การปักเสาตั้งศาลพระภูมิ

ก่อนวันทำพิธีตั้งศาลพระภูมิ จะต้องเตรียมหลุมสำหรับปักเสาศาลพระภูมิ โดยมีสิ่งของที่ต้องเตรียมในการปักเสา คือ พานครู 1 พาน สำหรับใส่ข้าว ธูป เทียนขาว ดอกไม้หรือพวงมาลัยสด เหล้า บุหรี่ ผ้าขาว เงิน 6 สลึงหรือ 99 บาท
นอกจากนี้ จะต้องใส่ของมงคลในหลุมเสาศาลพระภูมิด้วย โดยมีรายการดังนี้
  • เหรียญเงินและเหรียญทองอย่างละ 9 เหรียญ
  • ใบเงิน 9 ใบ
  • ใบทอง 9 ใบ
  • ใบนาค 9 ใบ
  • ใบมะยม 9 ใบ
  • ใบรัก 9 ใบ
  • ใบนางกวัก 9 ใบ
  • ใบนางคุ้ม 9 ใบ
  • ใบกาหลง 9 ใบ
  • ดอกบานไม่รู้โรย 9 ดอก
  • ดอกพุทธรักษา 9 ดอก
  • ไม้มงคล 9 ชนิด
  • แผ่นเงิน ทอง และนาค 1 ชุด
  • พลอยนพเก้า 1 ชุด
เช่นกัน ในการกลบหลุมเสาศาลพระภูมินั้น ต้องใช้มือกด ห้ามใช้เท้าโดยเด็ดขาด

6. ฤกษ์ยามในการทำพิธีตั้งศาลพระภูมิ

ฤกษ์ยามถือเป็นเรื่องซับซ้อนและละเอียดอ่อน เพราะแต่ละคนมีความแตกต่างกัน ซึ่งทำให้วันเวลาที่เหมาะสมในการทำพิธีกรรมแตกต่างกันด้วย
ขอแนะนำให้ปรึกษาพราหมณ์หรือโหรผู้มีความรู้เกี่ยวกับฤกษ์ยาม เพื่อดูวันเดือนปีเกิดของเจ้าบ้านและหาฤกษ์ที่เป็นสิริมงคลกับเจ้าบ้านโดยเฉพาะ แต่ทั้งนี้วันต้องห้ามโดยทั่วไปมีดังนี้
เดือนวันต้องห้าม
เดือนอ้าย (ธันวาคม)วันพฤหัสบดี และวันเสาร์
เดือนยี่ (มกราคม)วันพุธ และวันศุกร์
เดือน 3 (กุมภาพันธ์)วันอังคาร
เดือน 4 (มีนาคม)วันจันทร์
เดือน 5 (เมษายน)วันพฤหัสบดี และวันเสาร์
เดือน 6 (พฤษภาคม)วันพุธ และวันศุกร์
เดือน 7 (มิถุนายน)วันอังคาร
เดือน 8 (กรกฎาคม)วันจันทร์
เดือน 9 (สิงหาคม)วันพฤหัสบดี และวันเสาร์
เดือน 10 (กันยายน)วันพุธ และวันศุกร์
เดือน 11 (ตุลาคม)วันอังคาร
เดือน 12 (พฤศจิกายน)วันจันทร์
หมายเหตุ: ฤกษ์ตั้งศาลพระภูมิไม่มีวันเดียวที่เหมาะกับทุกคน เนื่องจากแต่ละตำราอาจใช้หลักในการกำหนดฤกษ์แตกต่างกัน ผู้ที่ต้องการประกอบพิธีตามความเชื่ออย่างเคร่งครัดจึงมักปรึกษาผู้ประกอบพิธีที่ตนนับถือ

ไหว้ศาลพระภูมิใช้ธูปกี่ดอก

การไหว้ศาลพระภูมิ นิยมใช้ธูปทั้งหมด 9 ดอก เพื่อเป็นการบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์และเทพเจ้าที่ที่คอยคุ้มครองคนในบ้านเสมอ โดยเลข 9 ถือเป็นเลขมงคลตามความเชื่อของคนไทย

ศาลพระภูมิกับศาลเจ้าที่ต่างกันอย่างไร

ลักษณะทั่วไป
ศาลยกสูงบนเสาต้นเดียว
ลักษณะคล้ายเรือนไทย
ระดับ
มักสูงกว่าศาลเจ้าที่
มักต่ำกว่าศาลพระภูมิ
ความเชื่อ
ที่ประดิษฐานพระภูมิ
เกี่ยวข้องกับเจ้าที่หรือผู้อยู่อาศัยเดิมตามความเชื่อ
หมายเหตุ: ควรจะมีทั้งคู่หรือไม่ ขึ้นอยู่กับความเชื่อและธรรมเนียมที่ยึดถือ
เมื่อทราบหลักสำคัญในข้างต้นว่าการตั้งศาลพระภูมิมีอะไรบ้างแล้ว ขั้นต่อไปก็คือ การประกอบพิธีกรรม ซึ่งผู้เชี่ยวชาญในด้านนี้คือ พราหมณ์และผู้สืบทอดการทำพิธีจากพราหมณ์
เมื่อตั้งศาลพระภูมิและทำพิธีบวงสรวงอย่างถูกต้องแล้ว เชื่อกันว่าจะช่วยส่งเสริมให้พระภูมิมีพลังในการดูแลคนในบ้านให้ประสบความสุขและความเจริญได้อย่างเต็มที่
ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: ข้อมูลนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น DDproperty by PropertyGuru ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของบริษัท ออลพร็อพเพอร์ตี้ มีเดีย จำกัด ไม่สามารถรับรองหรือรับประกันเกี่ยวกับข้อมูล รวมทั้งไม่สามารถรับรองหรือรับประกันใด ๆ เกี่ยวกับความเหมาะสม สำหรับวัตถุประสงค์เฉพาะใด ๆ ของข้อมูล ตามขอบเขตสูงสุดที่กฎหมายอนุญาต แม้ว่าเราได้พยายามอย่างเต็มที่ เพื่อให้แน่ใจว่าข้อมูลที่ให้ไว้ในบทความนี้ถูกต้อง เชื่อถือได้ และครบถ้วน ณ เวลาที่เขียน แต่ข้อมูลที่ให้ไว้ในบทความนี้ไม่ควรนำไปใช้ในการตัดสินใจทางการเงิน, การลงทุนอสังหาริมทรัพย์ หรือทางกฎหมายทันที ผู้อ่านไม่ควรใช้ข้อมูลในบทความ แทนคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญที่ผ่านการฝึกอบรมซึ่งสามารถพิจารณาข้อเท็จจริงและสถานการณ์ส่วนตัวของคุณได้ ทั้งนี้ เราไม่สามารถรับผิดชอบใด ๆ หากคุณเลือกที่จะนำข้อมูลไปใช้เพื่อประกอบการตัดสินใจ

คำถามยอดนิยม

ตามความเชื่อ นิยมตั้งศาลพระภูมิในบริเวณที่เหมาะสมและเป็นสัดส่วน โดยพิจารณาทิศทาง ตำแหน่งของตัวบ้าน และพื้นที่สำหรับสักการะร่วมกัน ทั้งนี้แนวทางอาจแตกต่างกันตามตำราและผู้ประกอบพิธี

ตามความเชื่อบางตำรา นิยมหันหน้าศาลพระภูมิไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ทิศตะวันออก หรือทิศตะวันออกเฉียงใต้ อย่างไรก็ตาม ควรพิจารณาตำแหน่งบ้านและแนวทางของผู้ประกอบพิธีร่วมด้วย

การดูฤกษ์ตั้งศาลพระภูมิขึ้นอยู่กับความเชื่อและธรรมเนียมที่ยึดถือ เนื่องจากแต่ละตำราอาจกำหนดวันและเวลาที่เหมาะสมแตกต่างกัน หากต้องการประกอบพิธีตามธรรมเนียมอย่างเคร่งครัด สามารถปรึกษาผู้ประกอบพิธีที่นับถือได้

การเตรียมพื้นที่และติดตั้งตัวศาลสามารถดำเนินการเองได้ แต่หากต้องการประกอบพิธีตามความเชื่อหรือธรรมเนียม อาจปรึกษาพราหมณ์หรือผู้ประกอบพิธีที่มีความรู้ในแนวทางที่ตนยึดถือ

โดยทั่วไปศาลพระภูมิมักยกสูงและมีเสารองรับหลักหนึ่งต้น ส่วนศาลเจ้าที่หรือศาลตายายมักมีลักษณะคล้ายเรือนไทยและตั้งในระดับต่ำกว่า ความหมายและพิธีที่เกี่ยวข้องอาจแตกต่างกันตามความเชื่อและธรรมเนียม

ไม่จำเป็นต้องมีทั้งสองศาลในทุกบ้าน การตั้งศาลพระภูมิ ศาลเจ้าที่ หรือทั้งสองศาลขึ้นอยู่กับความเชื่อ ธรรมเนียม และพื้นที่ของแต่ละบ้าน

สามารถย้ายศาลพระภูมิได้ในทางกายภาพ แต่หากยึดถือตามความเชื่อ มักมีขั้นตอนหรือพิธีก่อนเคลื่อนย้าย ซึ่งอาจแตกต่างกันตามธรรมเนียม จึงควรสอบถามผู้ประกอบพิธีที่นับถือ

หากต้องการรื้อศาลพระภูมิเก่า ควรคำนึงถึงความปลอดภัยในการรื้อถอนเป็นหลัก ส่วนผู้ที่ยึดถือตามความเชื่ออาจประกอบพิธีบอกกล่าวหรือถอนศาลก่อน โดยรายละเอียดขึ้นอยู่กับธรรมเนียมที่ปฏิบัติ