ผ่านร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต ก้าวแรกสู่ความเท่าเทียม

9 ก.ค. 2563

ครม. มีมติเห็นชอบให้เสนอร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต และแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เพื่อคุ้มครองบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศอย่างเท่าเทียม ดำรงชีวิตในสังคมอย่างมีศักดิ์ศรี

คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติคู่ชีวิต พ.ศ. …. และร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่..) พ.ศ. …. เนื่องจากกฎหมายมีความเกี่ยวเนื่องกัน ซึ่งเสนอโดยกระทรวงยุติธรรม

โดยทางคณะกรรมการกฤษฎีกาได้ตรวจพิจารณาร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิตเป็นที่เรียบร้อยแล้ว มีหลักการเพื่อให้กลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศได้รับการคุ้มครองอย่างเป็นธรรมเท่าเทียมไม่เลือกปฏิบัติและให้สามารถดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างมีศักดิ์ศรี

 

sportlight

 

9 สาระสำคัญ ของร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต

1. คู่ชีวิต หมายความว่า บุคคลสองคนซึ่งเป็นเพศเดียวกันโดยกำเนิด และได้จดทะเบียนคู่ชีวิตตาม พ.ร.บ. นี้

2. กำหนดให้ศาลที่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีเยาวชนและครอบครัว มีอำนาจ พิจารณาพิพากษาคดีตาม พ.ร.บ. นี้

3. กำหนดให้การจดทะเบียนคู่ชีวิตจะทำได้ต่อเมื่อบุคคลทั้งสองฝ่ายยินยอม มีอายุ 17 ปีบริบูรณ์ และทั้งสองฝ่ายมีสัญชาติไทย หรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีสัญชาติไทย

4. กำหนดให้ในกรณีที่ผู้เยาว์จะจดทะเบียนคู่ชีวิต ต้องได้รับความยินยอมของบิดา มารดา ผู้รับบุตรบุญธรรม ผู้ปกครอง หรือศาล รวมทั้งกำหนดให้ผู้เยาว์ย่อมบรรลุนิติภาวะเมื่อจดทะเบียนคู่ชีวิต

5. กำหนดให้คู่ชีวิตมีอำนาจจัดการแทนผู้เสียหายเช่นเดียวกับสามีหรือภรรยา และมีอำนาจดำเนินคดีต่างผู้ตายต่อไปเช่นเดียวกับสามีหรือภรรยา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

6. กำหนดบทบัญญัติเกี่ยวกับทรัพย์สินระหว่างคู่ชีวิต โดยแบ่งเป็นสินส่วนตัว และทรัพย์สินร่วมกัน

7. คู่ชีวิตสามารถรับบุตรบุญธรรมได้ รวมทั้งคู่ชีวิตฝ่ายหนึ่งจะจดทะเบียน รับผู้เยาว์ซึ่งเป็นบุตรบุญธรรมของคู่ชีวิตอีกฝ่ายหนึ่งมาเป็นบุตรบุญธรรมของตนด้วยก็ได้

8. เมื่อคู่ชีวิตฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งตาย ให้คู่ชีวิตอีกฝ่ายหนึ่งมีสิทธิและหน้าที่ เช่นเดียวกับคู่สมรสตามบทบัญญัติใน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยมรดก

9. กำหนดให้นำบทบัญญัติในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยคู่สมรส (มาตรา 1606, 1652, 1563) ครอบครัว และบุตรบุญธรรม มาใช้บังคับแก่คู่ชีวิตด้วยโดยอนุโลม

หมายเหตุ: 
– มาตรา 1606 บุคคลดังต่อไปนี้ต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกฐานเป็นผู้ไม่สมควร
– มาตรา 1652 บุคคลผู้อยู่ในความปกครองนั้น จะทำพินัยกรรมยกทรัพย์มรดกของตนให้แก่ผู้ปกครองหรือคู่สมรส บุพการี หรือผู้สืบสันดาน หรือพี่น้องของผู้ปกครองไม่ได้จนกว่าผู้ปกครองจะได้ทำคำแถลงการณ์ปกครอง
– มาตรา 1563 บุตรจำต้องอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา

รวมบทความกฎหมาย-ภาษีน่ารู้

 

3 สาระสำคัญ ร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

ในส่วนของ ร่างพ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มีสาระสำคัญ ดังนี้

1. กำหนดให้ชายหรือหญิงจะทำการสมรสในขณะที่ตนมี “คู่สมรส” หรือ “คู่ชีวิต” อยู่ไม่ได้

2. กำหนดให้เหตุฟ้องหย่า รวมถึงกรณีสามีหรือภริยาอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่น ฉัน “คู่ชีวิต”

3. กำหนดให้สิทธิรับค่าเลี้ยงชีพในกรณีหย่าหมดไป ถ้าฝ่ายที่รับค่าเลี้ยงชีพสมรสใหม่ หรือจดทะเบียนคู่ชีวิตนอก

 

LGBT rainbow flag crop

 

ศึกษาผลสัมฤทธิ์หลังมีผลบังคับใช้

จากนี้ ครม. ยังเห็นชอบให้กระทรวงยุติธรรม ดำเนินการจัดให้มีการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย ตามมาตรา 77 ของรัฐธรรมนูญ ภายหลังจากมีการจัดทำร่างและทั้ง 2 ฉบับมีผลบังคับใช้ รวมถึงให้กระทรวงอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง พิจารณาศึกษาผลกระทบ และแนวทางที่จะแก้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

แม้ว่า พ.ร.บ.ฉบับนี้ จะเป็นการรับรองสิทธิ์ในการก่อตั้งครอบครัวของคู่รักเพศเดียวกัน และเป็นเครื่องมือทางกฎหมายในการจัดการความสัมพันธ์ทางครอบครัว แต่ก็ยังไม่ครอบคลุมทุกสิทธิ์เช่นเดียวกับคู่สมรสต่างเพศ จึงทำให้การประเมินและติดตามการกฎหมายของ 2 ฉบับนี้หลังบังคับใช้จึงเป็นเรื่องสำคัญ และจะนำไปสู่การแก้ไขกฎหมายฉบับอื่น ๆ ตามมา เพื่อเป็นการคุ้มครองสิทธิ์ของคู่สมรสเพศเดียวกัน

 

จับตานโยบายธนาคารเอื้อผู้กู้กลุ่ม LGBTQ

ก่อนหน้านี้เริ่มมีธนาคารพาณิชย์หลายแห่งเปิดโอกาสให้กลุ่ม LGBTQ กู้ร่วมซื้อบ้านได้แล้ว อาทิ ธนาคารไทยพาณิชย์ ธนาคารกสิกรไทย และธนาคารยูโอบี แต่ก็ถือว่ายังไม่เปิดแบบ 100%

คู่รัก LGBTQ อยากกู้ร่วม ทำได้อย่างไร

ทำให้คู่รักเพศเดียวกันมีข้อจำกัดในการกู้ร่วม หรืออาจต้องใช้วิธีอื่น ที่ช่วยให้เพศทางเลือก LGBTQ สามารถกู้เงินซื้อบ้านได้ง่ายขึ้น นั่นคือ รูปแบบการขอสินเชื่อเพื่อธุรกิจหรือ SME ซึ่งกลุ่มคู่รักเพศเดียวกันสามารถขอสินเชื่อเพื่อซื้อบ้านหรือทาวน์โฮมเป็นสถานประกอบกิจการได้ แต่มีช่วงระยะเวลาการกู้นานสูงสุดเพียง 10 ปีเท่านั้น และมีอัตราดอกเบี้ยสูงกว่าสินเชื่อบ้าน

ทั้งนี้ หลังจากบังคับใช้ พ.ร.บ.คู่ชีวิต อาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของหลังเกณฑ์การเปลี่ยนแปลงในการกู้ร่วมในอนาคต

 

อย่างไรก็ตามยังมีผู้ติงว่า พ.ร.บ.คู่ชีวิต ยังไม่ได้สร้างความเท่าเทียม โดยมองว่า การออกร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต เป็นการแบ่งแยกเพศจากการออก พ.ร.บ.ใหม่ แทนที่จะมีการปรับแก้และใช้ พ.ร.บ.เดียวกันกับการแต่งงานระหว่างชายและหญิง เพื่อให้ทุกเพศเท่าเทียมกันอย่างแท้จริง รวมทั้งคำว่า “คู่ชีวิต” ยังไม่มีบัญญัติอยู่ในกฏหมายอื่น ๆ เหมือนกับคำว่า “คู่สมรส” จึงควรแก้ไขเพื่อให้ได้รับสิทธิเท่ากันทุกเพศ

 

แม้สิทธิและหน้าที่หลายอย่างของคู่ชีวิตจะยังไม่ได้รับเท่ากับคู่สมรส แต่นี่จะเป็นก้าวแรกที่รองรับสิทธิการก่อตั้งครอบครัวของคู่รักเพศเดียวกัน และเป็นเครื่องมือทางกฏหมายในการจัดการกับความสัมพันธ์ทางครอบครัวได้เช่นเดียวกับคู่สมรส

 

สนใจรับบทความดีดี อัปเดต ข่าวอสังหาริมทรัพย์ และ อ่านคู่มือซื้อขาย พร้อม รีวิวโครงการคอนโดฯ ใหม่ บ้านใหม่ หลากหลายทำเลและราคา รวมถึง ทำความรู้จักกับทำเลฮอตทั่วกรุง เพื่อเพิ่มความมั่นใจในการซื้อ-ขาย-เช่า

เขียนความเห็น

ข่าว-บทความอื่นๆ ที่คุณอาจสนใจ

3 ตัวแปร ปั๊มชีพจรอสังหาฯ หลังโควิด-19

ตลาดอสังหาฯ ไทย ภายใต้ปัจจัยท้าทายหลายด้านทั้งการแพร่ระบาดของเชื้อไว

อ่านต่อ30 มิ.ย. 2563