ว่าด้วยเรื่องผังเมือง ( ของที่อื่น )

Punika Thaipitakkul

ยามบ่ายๆ วันจันทร์อย่างนี้ ดาด้า ก็ชอบหาเรื่องราวต่างๆ นานา มาพูดมาคุยกับคุณผู้อ่านเสมอๆ

ฝรั่งเศส

ปารีสมีความหนาแน่นของประชากร 22,000 คนต่อตารางกิโลเมตร ส่วนไทยมีความหนาแน่นของประชากร 3,600 คน ต่อตารางกิโลเมตร แต่กลับดูแออัดกว่า ด้วยเหตุที่ว่า ปารีสไม่มีการเว้นพื้นที่รอบอาคาร หรือไม่มีระยะร่นแบบ “ฟุ่มเฟือย” เช่นในประเทศไทย และในเขตใจกลางเมืองจะมีการจำกัดความสูงของอาคารไม่เกิน 37 เมตร

การวางผังเมืองใหม่ พร้อมกับการสร้างที่อยู่อาศัยสองข้างถนนยังเป็นการคืนกำไร คือ ทำให้การสร้างถนนใช้เงินน้อย โดยเอาสองข้างทางที่เวนคืนมาทำการก่อสร้างอาคารต่างๆ  การเวนคืนดำเนินการอย่างใหญ่เป็นเวลากว่า 20 ปี ได้รับทุนจากสถาบันการเงินต่างๆ ที่อำนวยสินเชื่อให้กับการพัฒนาสาธารณูปโภคขนาดใหญ่ในเมือง

นอกจากนี้การเวนคืนยังใช้เพื่อการเพิ่มพื้นที่สีเขียวในเขตเมือง นอกเหนือจากการตัดหรือขยายถนน ทำให้สิ่งแวดล้อมดูน่าอยู่สบายตา

สหรัฐอเมริกา

ที่ผ่านมาสหรัฐอเมริกา สร้างแต่บ้านแนวราบกินพื้นที่ออกไปนอกเมืองมากที่สุด  ใครต่อใครก็ทราบกันว่า หากอยู่ในอเมริกาแล้วไม่มีรถยนต์ ย่อมเดินทางลำบากมาก ระยะหลังๆ อเมริกาจึงมีการวางผังเมืองแบบ Smart Growth เน้นการพัฒนาพื้นที่ในเมืองให้มีประสิทธิภาพ โดยถือหลัก 10 ประการคือ

-สร้างโอกาสที่อยู่อาศัยที่หลากหลาย
-การสร้างชุมชนที่เดินถึงกันได้
-การสนับสนุนการมีส่วนร่วมของชุมชน
-การสร้างอัตลักษณ์ของท้องที่
-การตัดสินใจพัฒนาที่คาดการณ์ได้เป็นธรรมและคุ้มค่า
-การใช้ที่ดินแบบผสมผสาน
-การรักษาสภาพแวดล้อมที่ดี
-การมีทางเลือกการคมนาคมขนส่งที่หลากหลาย
-การพัฒนาชุมชนที่มีอยู่แล้ว (ไม่ใช่สร้างชุมชนใหม่)
-การออกแบบอาคารที่มีประสิทธิภาพ แต่ไม่หนาแน่นเกินไป

จีน

ผังเมืองเซี่ยงไฮ้วางไว้เมื่อปี 2543 จะแล้วเสร็จในปี 2563 ( ภายใน 20 ปี)  มีการวางผังโดยกำหนดการใช้ที่ดินในเขตต่างๆ อย่างละเอียด และถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัด ในขณะที่ผังเมืองบ้านเราเปลี่ยนใหม่ทุก 5 ปี

ผังเมืองของเซี่ยงไฮ้กำหนดไว้ชัดเจนว่า บริเวณไหนจะกำหนดให้มีการพัฒนาอะไรในอนาคต มีจุดหมาย และเป้าประสงค์ที่แน่ชัด เกิดจากความร่วมมือของนักวิชาชีพหลายแขนงที่เกี่ยวข้อง วาดภาพชัดเจนว่า ในพ.ศ.ไหน นครเซี่ยงไฮ้ จะต้องมีการพัฒนาอะไรใหม่ๆ ต้องพัฒนาสาธารณูปโภคอะไรเพื่ออำนวยความสะดวก และมีการกำหนดการใช้ที่ดินในรายละเอียดอย่างไร

สิงคโปร์

ผังเมืองของสิงคโปร์นั้น มีการวางแผนการใช้ที่ดินตามแนวคิดการผังเมืองจริงๆ มีการวางแผนการใช้ที่ดินเป็นระยะ 50 ปี ส่วนในระยะกลางสิงคโปร์ก็มีแผนแม่บทที่กำหนดการใช้ที่ดินในระยะ 10-15 ปี และมีการปรับปรุงได้เป็นระยะๆ โดยมีองค์การปรับปรุงการพัฒนาเมือง เป็นผู้รับผิดชอบ มีการวางแผนทุกตารางเมตรว่าจะให้พัฒนาอะไร พร้อมจำกัดความสูงชัดเจน

สิงคโปร์มีความหนาแน่นของประชากรสูงกว่าไทย 2 เท่า คือ 7,300 คน ต่อตารางกิโลเมตร ที่นั่นเน้นการพัฒนาแนวดิ่ง แล้วเอาพื้นที่รอบนอกมาทำเป็นพื้นที่สีเขียว

พออ่านจบ ทำให้ได้แง่คิดว่า ไม่มีพื้นที่ใดในโลกเพอร์เฟคท์ หากแต่ว่า เราต้องปรับใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด อะไรเป็นจุดด้อย เราก็หาทางแก้ไข อะไรเป็นจุดดีเราก็พัฒนาให้ดียิ่งขึ้น

เหมือนกับชีวิตของพวกเราทุกคนเลยนะคะ หากเราเห็นว่าตรงจุดไหนที่เรามีข้อบกพร่อง เราก็ต้องพัฒนาแก้ไขปรับปรุงตัวให้ดีขึ้น  ส่วนในจุดไหนที่เป็นข้อดีของเรา เราก็พัฒนาให้ดียิ่งๆ ขึ้นไป

อะไรไม่ดีก็ตัดทิ้ง เลิกซะ อะไรที่ช่วยให้มีการพัฒนาให้ดีขึ้น เราก็น้อมเข้ามาใส่ตัว

ขอให้มีความสุขกันทุกๆ คนนะคะ