กฎหมายมรดกที่ดิน กับ 4 เรื่องต้องรู้ ใครเป็นผู้รับมรดกที่ดินได้บ้าง

DDproperty Editorial Team
กฎหมายมรดกที่ดิน กับ 4 เรื่องต้องรู้ ใครเป็นผู้รับมรดกที่ดินได้บ้าง
ปฏิเสธไม่ได้ว่าที่ดินนับเป็นทรัพย์สินที่มีมูลค่าเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตามกาลเวลา ที่ดินจึงเป็นมรดกอีกอย่างหนึ่งที่หลายครอบครัวส่งต่อสืบทอดกันมาแบบรุ่นสู่รุ่น บางครอบครัวก็อาจกำลังวางแผนการซื้อที่ดินเพื่อเก็บไว้เป็นมรดกส่งต่อไปยังรุ่นลูกรุ่นหลาน และเมื่อพูดถึงเรื่องมรดก การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายน่ารู้ โดยเฉพาะกฎหมายมรดกที่ดินจึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรพลาด ลองมาดูกันว่า 4 เรื่องสำคัญรู้เกี่ยวกับกฎหมายมรดกที่ดินมีอะไรบ้าง
Subscription Banner for Article

กฎหมายมรดกที่ดินที่ควรรู้

กฎหมายมรดกที่ดิน คือ กฎหมายที่เกี่ยวกับที่ดินที่ตกทอดไปยังทายาทเมื่อเจ้าของที่ดินเสียชีวิตเเล้ว ซึ่งรายละเอียดและกฎหมายมรดกที่ดินที่ควรทราบมีดังนี้
1. กฎหมายมรดกที่ดินที่ควรทราบประการแรกคือมรดกที่ดินจะตกเป็นของบุคคลที่เจ้าของที่ดินระบุไว้ในพินัยกรรม ซึ่งเรียกว่า “การได้รับมรดกที่ดินโดยสิทธิตามพินัยกรรม”
2. กฎหมายมรดกที่ดินข้อที่ 2 คือ ในกรณีที่เจ้าของที่ดินไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้ ที่ดินจะตกทอดแก่ทายาทตามลำดับของเจ้าของที่ดิน ซึ่งเป็น “ทายาทโดยสิทธิตามกฎหมาย”
3. กฎหมายมรดกที่ดินข้อถัดมาคือผู้ที่มีสิทธิได้รับมรดกที่ดินจะต้องไปขอจดทะเบียนรับโอนมรดกที่ดินกับสำนักงานที่ดินโดยกำหนดรายละเอียดของเอกสารที่นำไปจดทะเบียนไว้ดังนี้
– กฎหมายมรดกที่ดินกำหนดว่าถ้าเอกสารเป็น โฉนดที่ดิน น.ส.3 ข. ขอจดทะเบียนรับโอนมรดกที่ดินที่สำนักงานที่ดินจังหวัด หรือสำนักงานที่ดินจังหวัดสาขา
– ตามกฎหมายมรดกที่ดินถ้าเอกสารเป็น น.ส.3, น.ส.3 ก. ขอจดทะเบียนรับโอนมรดกที่ดินที่สำนักงานที่ดินอำเภอ
4. ในกรณีที่พื้นที่นั้น ๆ ยกเลิกอำนาจของนายอำเภอเกี่ยวกับกฎหมายมรดกที่ดินไปแล้ว ผู้ที่ได้รับมรดกที่ดินที่มีเอกสารเป็นโฉนดที่ดิน น.ส.3 หรือ น.ส.3 ก.,น.ส.3 ข. ต้องไปขอจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินจังหวัด หรือสำนักงานที่ดินจังหวัดสาขาที่ที่ดินตั้งอยู่ตามที่กฎหมายมรดกที่ดินกำหนด
กฎหมายมรดกที่ดิน ใครจะได้รับมรดกที่ดินบ้าง

ใครมีสิทธิรับมรดกที่ดินบ้าง

ในทางกฎหมายมรดกที่ดินการส่งมอบมรดกที่ดินแบ่งผู้ที่มีสิทธิรับมรดกที่ดินออกเป็น 2 รูปแบบ ดังนี้
1. กฎหมายมรดกที่ดินกำหนดว่าผู้ได้รับมรดกที่ดินต้องมีสิทธิตามพินัยกรรม ผู้ได้รับมรดกที่ดินโดยสิทธิตามพินัยกรรม หรือผู้รับพินัยกรรม คือผู้ที่เจ้าของที่ดินทำพินัยกรรมส่งต่อมรดกที่ดินนั้นโดยระบุชื่อผู้สืบทอดไว้ชัดเจนตามที่กฎหมายมรดกที่ดินกำหนด
2. กฎหมายมรดกที่ดินกำหนดว่าผู้ได้รับมรดกที่ดินต้องเป็นทายาทโดยสิทธิตามกฎหมายหรือทายาทโดยธรรม เมื่อเจ้าของที่ดินไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้ผู้ที่มีสิทธิ์ในการรับมรดกที่ดินจะเป็นไปตามกฎหมายมรดกที่ดินที่มีการลำดับทายาทโดยสิทธิตามกฎหมายหรือทายาทโดยธรรมไว้ดังนี้
ลำดับผู้ได้รับมรดกที่ดินผู้ได้รับมรดกที่ดิน
ลำดับที่ 1ผู้สืบสันดาน (บุตร, หลาน, เหลน, ลื้อ)
ลำดับที่ 2ภรรยาหรือสามี (ต้องได้จดทะเบียนสมรสกันเท่านั้น)
ลำดับที่ 3บิดาและมารดา
ลำดับที่ 4พี่น้องร่วมสายเลือด ทั้งบิดาและมารดาเดียวกัน
ลำดับที่ 5พี่น้องร่วมบิดา หรือมารดาเดียวกัน
ลำดับที่ 6ปู่ ย่า ตา ยาย
ลำดับที่ 7ลุง ป้า น้า อา
กฎหมายมรดกที่ดิน สำคัญกับการแบ่งมรดกที่ดิน

หลักในการแบ่งมรดกที่ดินตามกฎหมายมรดกที่ดิน

1. กฎหมายมรดกที่ดินกำหนดว่าหากเจ้าของที่ดินมีทายาทโดยธรรมหลายลำดับ สิทธิจะเป็นของทายาทในลำดับต้นก่อน ทายาทลำดับถัดไปจะไม่มีสิทธิในการรับมรดกที่ดินนี้
2. กฎหมายมรดกที่ดินกำหนดว่าคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่และมีการจดทะเบียนสมรสกับเจ้าของที่ดิน ตามกฎหมายมรดกที่ดินจะได้รับการแบ่งมรดกที่ดินระหว่างสามีภรรยาก่อน ส่วนที่เหลือจะนำไปแบ่งปันระหว่างทายาท ซึ่งคู่สมรสของเจ้าของที่ดินที่ยังมีชีวิตอยู่จะมีสิทธิรับอีกต่อหนึ่ง ในกรณีต่อไปนี้
– หากผู้รับมรดกที่ดินเป็นทายาทลำดับที่ 1 คู่สมรสของเจ้าของที่ดินจะได้รับส่วนแบ่งมรดกที่ดินเหมือนเป็นทายาทชั้นบุตรตามที่กฎหมายมรดกที่ดินกำหนด
– หากเจ้าของที่ดินไม่มีผู้สืบสันดาน มรดกที่ดินจะตกเป็นของคู่สมรสครึ่งหนึ่ง อีกครึ่งหนึ่งเป็นของทายาทในลำดับที่ 3 หรือ 4 ตามที่กฎหมายมรดกที่ดินกำหนด
– หากผู้รับมรดกที่ดินเป็นทายาทลำดับที่ 5, 6 หรือ 7 คู่สมรสจะได้รับมรดกที่ดินสองในสามส่วน ตามที่กฎหมายมรดกที่ดินกำหนด
– หากไม่มีทายาทคู่สมรสจะได้รับมรดกที่ดินนั้นทั้งหมดตามกฎหมายมรดกที่ดินกำหนด
3. กฎหมายมรดกที่ดินกำหนดว่าทายาทที่ได้รับมรดกที่ดินในอันดับเดียวกันจะได้รับส่วนแบ่งเท่าๆ กัน
4. กฎหมายมรดกที่ดินกำหนดว่าในกรณีที่มรดกที่ดินตกเป็นของทายาทลำดับที่ 1, 4, 5 หรือ 7 แต่ทายาทเสียชีวิตของเจ้าของที่ดิน ผู้สืบสันดานของทายาทนั้นจะได้รับมรดกที่ดินแทน
5. ในกรณีที่มรดกที่ดินตกเป็นของทายาทลำดับที่ 3 หรือ 6 แต่ทายาทเสียชีวิตของเจ้าของที่ดิน กฎหมายมรดกที่ดินระบุไว้ว่าจะไม่มีการรับมรดกแทนที่กันต่อไป
กฎหมายมรดกที่ดิน ควรให้ความสำคัญกับหนังสือสัญญา

หลักฐานที่ต้องเตรียมสำหรับการขอรับมรดกที่ดิน

เมื่อระบุผู้รับมรดกได้เรียบร้อยแล้วสิ่งที่ต้องเตรียมสำหรับขั้นตอนต่อไปคือ การเตรียมหลักฐานเพื่อขอรับมรดกที่ดิน ตามกฎหมายมรดกที่ดินได้ระบุเอกสารที่ต้องเตรียมไว้ดังนี้
1. ตามกฎหมายมรดกที่ดินได้ระบุไว้ว่าต้องนำหนังสือแสดงสิทธิ์ โฉนดที่ดิน หรือหนังสือรับรองทำประโยชน์มาสำหรับการดำเนินการตามขั้นตอน
2. ใบมรณะบัตรของเจ้าของที่ดิน หรือทายาทที่เสียชีวิต
3. ทะเบียนสมรส หย่า ของเจ้าของที่ดิน
4. ทะเบียนบ้านและบัตรประจำตัวของทายาทที่ยังมีชีวิตอยู่ทุกคน
5. ทายาทที่มีสิทธิรับมรดกที่ดินต้องไปสำนักงานที่ดิน หรือ นำเอกสารในการสละมรดกไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่ตามที่กฎหมายมรดกที่ดินกำหนด
6. พินัยกรรม (ถ้ามี)
7. ถ้าผู้รับมรดกที่ดินมีฐานะเป็นคู่สมรสจะต้องมีหลักฐานการสมรสที่ชอบด้วยกฎหมายมาประกอบตามที่กฎหมายมรดกที่ดินกำหนด
8. ถ้าผู้รับมรดกที่ดินเป็นบิดาของเจ้าของที่ดินต้องมีทะเบียนสมรสกับมารดาของเจ้าของที่ดินหรือหลักฐานการรับรองบุตรมาประกอบตามที่กฎหมายมรดกที่ดินกำหนด
9. ถ้าผู้รับมรดกที่ดินเป็นบุตรบุญธรรมของเจ้าของที่ดินต้องแสดงหลักฐานการจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมตามที่กฎหมายมรดกที่ดินกำหนด
10. นำสัญญาประนีประนอมยอมความหรือคำพิพากษาอันถึงที่สุดมาแสดงในกรณีที่มีกรณีพิพาทเกี่ยวกับมรดกที่ดิน
11. หากมีผู้รับมรดกที่ดินร่วมกันหลายคนและบางคนถึงแก่กรรมไปเเล้วจะต้องมีหลักฐานการเสียชีวิตของทายาทนั้นด้วย
12. หากมีผู้จัดการมรดกที่ดิน หลักฐานที่ต้องนำไปตามที่กฎหมายมรดกที่ดินกำหนด คือ คำสั่งศาล คำพิพากษาของศาล หรือพินัยกรรมซึ่งตั้งให้ผู้ขอเป็นผู้จัดการมรดกที่ดิน หลักฐานการตายของเจ้าของที่ดิน ทะเบียนบ้าน และบัตรประจำตัวของผู้จัดการมรดกที่ดิน โฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์
13. การเตรียมค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนขอรับมรดกที่ดิน ดังนี้
  • ค่าคำขอ แปลงละ 5 บาท
  • ค่าประกาศมรดกที่ดิน แปลงละ 10 บาท
  • ค่าจดทะเบียนผู้จัดการมรดกที่ดิน แปลงละ 50 บาท
  • ค่าจดทะเบียนโอนมรดกที่ดิน ร้อยละ 2 ตามราคาประเมินทุนทรัพย์
  • หากโอนมรดกที่ดินระหว่างผู้บุพการีกับผู้สืบสันดาน หรือระหว่างคู่สมรส เรียกตามราคาประเมินทุนทรัพย์ ร้อยละ 0.5
จากข้อมูลข้างต้นอาจช่วยไขข้อสงสัยเกี่ยวกับกฎหมายมรดกที่ดินให้กับหลาย ๆ คนได้ นอกจากนี้การทำความเข้าใจในเรื่องกฎหมายมรดกที่ดินก็ไม่ใช่เรื่องไกลตัว การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายมรดกที่ดินอาจมีส่วนช่วยให้เราสามารถเตรียมความพร้อมหรือรักษาสิทธิที่เราหรือคนในครอบครัวพึงได้รับตลอดจนเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาข้อพิพาทต่าง ๆ ตามมาได้ด้วย
สนใจรับบทความดีดี อัปเดต ข่าวอสังหาริมทรัพย์ และ อ่านคู่มือซื้อขาย พร้อม รีวิวโครงการคอนโดฯ ใหม่ บ้านใหม่ หลากหลายทำเลและราคา รวมถึง ทำความรู้จักกับทำเลฮอตทั่วกรุง เพื่อเพิ่มความมั่นใจในการซื้อ-ขาย-เช่า

คำนวณยอดผ่อนต่อเดือน

คำนวณยอดผ่อนชำระต่อเดือนตามอัตราดอกเบี้ยของคุณด้วยเครื่องมือคำนวณสินเชื่อนี้

คำนวณวงเงินกู้สูงสุด

คำนวณสินเชื่อบ้าน ยอดวงเงินกู้บ้านใหม่ที่คาดว่าจะได้รับจากแบงก์และยอดผ่อนชำระในแต่ละเดือน

คำนวณสินเชื่อรีไฟแนนซ์บ้าน

เช็กยอดผ่อนชำระต่อเดือนอัตราใหม่และจำนวนเงินที่คุณสามารถประหยัดได้หลังจากการทำรีไฟแนนซ์